ಮದ್ಯಪಾನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸತ್ಯ. ಆದರೂ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಒಮ್ಮೆ ಬಾಟಲಿ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮಿತವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವವರು ಅಥವಾ 'ಅಕೇಷನಲ್ ಡ್ರಿಂಕರ್ಸ್' ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸೇವಿಸಿ, ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಎತ್ತಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ತೆರೆದ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ದಿನ ಇಡಬಹುದು? ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಏನೆನ್ನುತ್ತದೆ ನೋಡೋಣ.
ವೈನ್ ಮತ್ತು ಬೀರ್ : ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ ಇದೆ
ವೈನ್ ಮತ್ತು ಬೀರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ. 5 ರಿಂದ ಶೇ. 15 ರವರೆಗೆ). ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳಿಗೆ 'ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ' ದಿನಾಂಕವಿರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ವೈನ್ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಓಪನ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ (ಆಮ್ಲಜನಕ) ವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರೆದ ವೈನ್ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೂ, ಅದನ್ನು 3 ರಿಂದ 5 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಹಳೆಯದಾದಂತೆ ವೈನ್ ವಿನೆಗರ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿ ರುಚಿ ಕೆಡುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ : ವಿಸ್ಕಿ, ವೋಡ್ಕಾ ಮತ್ತು ರಮ್ ವಿಸ್ಕಿ, ವೋಡ್ಕಾ, ಜಿನ್, ಬ್ರಾಂದಿ ಮತ್ತು ಟಕಿಲಾದಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ (ಶೇ. 40 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು). ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಟಿವ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ದಿನಾಂಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೀಲ್ ಮಾಡದ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಸೀಲ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದರೆ ಕಥೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ಮದ್ಯದ ಅಸಲಿ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದ ಹಾರ್ಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು 6 ತಿಂಗಳಿಂದ 1 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಬಳಸಿದರೆ ಅದರ ನೈಜ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು. 2 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಅದು ವಿಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕುಡಿಯಲು ಅಷ್ಟು ಹಿತವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವ
ಮದ್ಯದ ಬಾಟಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ, ಬಾಟಲಿಯೊಳಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ಕಿಯಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳ 'ಘಾಟು' ಅಥವಾ ಆ ಕಿಕ್ ನೀಡುವ ರುಚಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಮದ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಪಾಡಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬೇಡ : ಸೂರ್ಯನ ಯುವಿ (UV) ಕಿರಣಗಳು ಮದ್ಯದ ಅಣುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಿ.
ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಇಡಿ : ವೈನ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಮಲಗಿಸಿ ಇಡುವುದು ರೂಢಿ. ಆದರೆ ವಿಸ್ಕಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಾರ್ಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ಗಳನ್ನು ಸದಾ ನೆಟ್ಟಗೆ ಇಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಬಾಟಲಿಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು (Cork) ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ ಬಾಟಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ : ದೊಡ್ಡ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮದ್ಯ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಗಾಜಿನ ಬಾಟಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮದ್ಯ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮದ್ಯವು ಹಳೆಯದಾದಷ್ಟು ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಅದು ಮರದ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಒಮ್ಮೆ ಗಾಜಿನ ಬಾಟಲಿಗೆ ಬಂದು ಸೀಲ್ ಓಪನ್ ಆಯಿತೆಂದರೆ, ಅದರ ಆಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನೆನಪಿರಲಿ.